جاری سازی ارزشهای سازمانی

به قلم: امیرحسین صبورطینت

كشتي جنگي ماموريت يافته بود تا براي آموزش نظامي به مدت چند روز در هوايي طوفاني مانور بدهد. هواي مه آلود سبب شده بود كاركنان كشتي ديد كمي داشته باشند. در نتيجه ناخدا در قسمت فرماندهي عرشه ايستاده بود تا همه فعاليت ها را زير نظر داشته باشد. پاسي از شب نگذشته بود كه ديده بان روي پل فرماندهي، گزارش داد : “نوري در سمت راست جلوي كشتي به چشم مي خورد” .

  • ناخدا فرياد زد : آيا آن نور ثابت است يا به طرف عقب حركت مي كند؟
  • ديده بان جواب داد : ثابت است، كه به اين مفهوم بود كه در مسيري هستيم كه به هم تصادم خواهيم كرد.
  • ناخدا به مامور ارسال علائم گفت: به آن كشتي علامت بده كه رودرروي هم هستيم ، توصيه مي كنم 20 درجه تغيير مسير بدهيد.
  • جواب علامت اين بود : شما بايد 20 درجه تغيير مسير بدهيد!
  • ناخدا گفت : علامت بده كه من ناخدا هستم و آنها بايد 20 درجه تغيير مسير بدهند.
  • پاسخ آمد : بهتراست شما 20 درجه تغيير مسير بدهيد.
  • در اين هنگام كه ناخدا به خشم آمده بود تفي به زمين انداخت و گفت: علامت بده كه از يك كشتي جنگي علامت فرستاده مي شود 20 درجه تغيير مسير بدهيد.
  • پاسخ آمد : من فانوس دريايي هستم.
  • آنگاه كشتي تغيير مسير داد.

ارزشهای سازمانی، فانوس دریایی اند. تکان نمی خورند. نمی توان و نباید آنها را شکست اما می توان آنها را آموخت و به کار بست.

به نقل از كتاب هفت عادت مردمان موثر ؛ استفان كاوي

شرکتهایی که از موفقیتی پایدار بهره مند هستند ارزشهای محوری دارند که در طول زمان ثابت باقی می ماند در حالی که استراتژی ها و روش کسب و کار آنها برای انطباق با دنیای متغیر اطراف در حال تغییر هستند.

جیمزکالینز: کتاب ساختن برای ماندن

واقعا اعتقاد دارم که شرکتهای موفق آینده، آنهایی هستند که مراقب ارزشها هستند. بدون وجود یک فرهنگ خیرخواهی و خیراندیشی و اعتقاد مطلق به اخلاق کار، چگونه می توان احترام کارکنان، مشتریان و دیگر ذینفعان را جلب نمود؟؟!

آن جونز- مدیرعامل تی ان تی اکسپرس

   برنده جایزه اروپایی کیفیت 1998

ضرورت تدوین و جاری سازی ارزشهای سازمانی

در مدلهای تعالی سازمانی نظیر EFQM (شکل زیر) بر ضرورت تدوین و جاری سازی ارزشهای سازمانی تاکید فراوان شده است.

 

معیار1a: رهبران، ماموریت، چشم انداز، ارزشها و اخلاقیات را ایجاد کرده، توسعه داده و خود به عنوان الگو عمل می کنند.

معیار 1d: مدیران، شخصا، ماموریت، چشم انداز، ارزشها، خط مشی و استراتژی، برنامه ها و اهداف بلندمدت و کوتاه مدت سازمان را بین کارکنان اشاعه می دهند.   

موارد زیر از جمله سایر ضرورتهای تدوین و جاری سازی ارزشهای سازمانی به شمار می روند:

  • ارزشها، اصول اعتقادي اساسي و راهنماي قابل اتکا براي تصميم گيري ها و رفتارها هستند.
  • ارزشها، بقا و زندگي هماهنگ سازمان را نمايش مي دهند.
  • ارزشها، نقشي محوري در انسجام بخشي کارکنان دارند.
  • ارزشها، وحدت رويه آحاد سازماني را در پي دارند.
  • ارزشها، مبناي اعتماد و رشد افراد در سازمان هستند.
  • ارزشها، بايدها و نبايدهاي سازمان را مشخص مي سازند.

ارزشهای سازمانی یک شرکت فرضی

شرکت x  نیز با درک اهمیت نقش ارزشهای سازمانی در ماندگاری شرکت، ارزشهای محوری خود را به صورت شکل زیر تدوین کرده است.

شکل: ارزشهای محوری شرکت فرضی

علل جاری نشدن ارزشهای سازمانی

متاسفانه علی رغم تدوین و مستند نمودن ارزشهای محوری در بسیاری از شرکتها، شاهد هستیم که این ارزشها به نحو مطلوبی در شرکت جاری نمی شوند. موارد زیر را می توان از جمله دلایل جاری نشدن ارزشهای سازمانی ذکر کرد:

  • گاهی مديران ارشد و ميانی شرکتها متوجه نيستند که موافقت با ارزشها مستلزم عمل به آنهاست.
  • تحقق ارزشها صرفاً جنبه نمادين و نمايشي دارد.
  • شرکتها تلاش خود را صرف حل مسائل جدي در چارچوب ارزشهای تدوين شده نمی کنند.
  • ارزشهاي تدوين شده در امور داخلي شرکتها نظير فرايند ارزيابي، تخصيص پاداش و… نفوذ نکرده است.
  • بدبينی و بدگمانی حاصل از عدم اجراي ارزشها، مانع از حمايت سطوح سازماني از آنها شده است.

اما مدیریت بر مبنای ارزشها کمک می کند که این مشکل حل و فصل شود.

مدیریت بر مبنای ارزشها

مدیریت بر مبنای ارزشها باعث می شود ارزشهای سازمانی نه تنها تدوین و مستند شود بلکه در عمل، جاری سازی نیز بشود. شکل زیر، مراحل و گامهای مدیریت بر مبنای ارزشها را به تصویر کشیده است.

شکل: مراحل مدیریت بر مبنای ارزشها

  • مرحله اول: به معنای مستندسازی ارزشهای سازمانی است. ارزشهایی که از منظر مالکان، مدیران، کارکنان، مشتریان و سایر ذی با نفعان تدوین شده باشد.
  • مرحله دوم: به معنای ترویج ارزشهای سازمانی است. ارزشها را باید ترویج کرد. تبلیغ کرد. از طریق یادداشت برای همه ارسال کرد. باپوستر، بروشور، خبرنامه، مقاله و …… آن را اطلاع رسانی کرد.
  • مرحله سوم: ارزشها را باید به کار هر روز افراد تبدیل کرد. شرکت در سطح فردی، گروهی و سازمانی باید ارزشها را نهادینه کند و در به صورت مستمر، حرکت در چارچوب ارزشهای سازمانی را تشدید نمود. ارزشها باید کار هر روز هر کس شود. بخشی از فرمهای ارزیابی عملکرد باید به میزان تعهد به ارزشها توسط مدیران و کارکنان توجه کند، بخشی از نظام ارتقا افراد باید بر اساس میزان پایبندی به ارزشها طراحی شود. شرکت باید ثابت کند که هرکس در راستای ارزشها گام بر می دارد تشویق می شود و هرکس در خلاف جهت ارزشها حرکت می کند تنبیه می شود.

توصیه هایی برای شرکتها

بر اساس آنچه عنوان شد شرکت می تواند با در نظر گرفتن توصیه های زیر به جاری سازی ارزشهای سازمانی تدوین شده خود کمک کند.

  • جاری سازی ارزشها از طریق رفتار و کردار رهبران و مدیران ارشد
  • عملياتی نمودن ارزشهای سازمانی با استفاده از تدوین کدهای اخلاقی (مصاديق رفتاری)
  • جاری سازی ارزشها از طریق نمادها و علائم
  • جاری سازی ارزشها از طریق تبلیغات و اطلاع رسانی
  • جاری سازی ارزشها از طریق نظامهای منابع انسانی نظیر استخدام، انتصاب و ارزیابی و …

در ادامه، به منظور کمک به عملیاتی شدن توصیه های فوق، نویسنده سعی نموده است پاره ای از مصادیق رفتاری (یا به عبارتی کدهای اخلاقی) ارزشهای شرکت فرضی را در قالب شکل زیر مشخص نماید:

فهرست منابع و مراجع

]1[ کتاب: ”ساختن برای ماندن“ نویسنده: ”جیمز کالینز و جری پوراس“، 1994

]2[ کتاب: ”مدیریت بر مبنای ارزش“، نویسنده: ”کنت بلانچارد و مایکل کاتر“، مترجم: ”کامران پروانه“، نشر آبنگاه، 1382

]3[ کتاب: ”هفت عادت مردمان موثر“، نویسنده:“استفان کاوی“، ترجمه گیتی خوشدل، نشر پیکان

]4[ کتاب: ”اخلاق کار و ارزشهای سازمانی“، تالیف: ”دکتر عباس منوریان“، سال: 1386 نشر موسسه عالی آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی

]5[ ”ارزشهای سازمانی، تجربه شرکت سازه گستر“، هفدهمین همایش فصلی ارزیابان و مدیران تعالی سازمانی، ”دکتر غلامرضا خاکی عضو هیات علمی دانشگاه آزاد، مهندس سهیل حسین پور“، مدیر تعالی سازمانی شرکت سازه گستر

1+

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

To use reCAPTCHA you must get an API key from https://www.google.com/recaptcha/admin/create